• سازدهنی کروماتیک یکی از انواع سازدهنی ها میباشد که به دلیل وسعت اجرا و تکنیک آن طرفداران بسیاری بدست آورده است. موسیقی از گذشته تا به امروز دستخوش تغییرات بسیاری بوده است. سازدهنی کروماتیک تاریخچه ای قدیمی دارد، دهه ها و قرن ها زمان لازم بود تا موسیقی به تکاملی این چنین برسد و ما بتوانیم از تاثیرات موسیقی در زندگی خود بهرمند شویم و از آن لذت ببریم.

    سازدهنی نیز در این مدت پیشرفت های جذابی را به خود دیده که باعث شده در انواع مختلفی تولید و عرضه شود. سازدهنی کروماتیک یکی از انواع آن است که در این مقاله سعی داریم با آن آشنا شویم و طرز کار آن را بهتر بشناسیم.

    معرفی سازدهنی کروماتیک

    همانطور که گفتیم سازدهنی انواع مختلفی دارد که یکی از آن ها سازدهنی کروماتیک میباشد. به دلیل وسعت سبک های موسیقی، سازدهنی در انواع مختلفی ساخته شده که محبوب ترین آن ها در ایران سازدهنی کروماتیک میباشد. و درصد بالایی از آموزش سازدهنی را سازدهنی کروماتیک به خود اختصاص داده.

    دلیل این محبوبیت این است که با استفاده از سازدهنی کروماتیک میتوان تمام آهنگ های ایرانی و حتی خارجی را نواخت.

    علاوه بر این وسعت اجرایی که سازدهنی دارد، ابعاد آن نیز تاثیر زیادی در جذاب تر شدن آن دارد. به دلیل ابعاد کوچک سازدهنی کروماتیک شما میتوانید آن را همیشه همراه خود داشته باشید. فرقی نمیکند که مسافرت باشید، در حال کوهنوردی باشید یا در کنار ساحل در حال لذت بردن از منظره باشید. در هر حال شما میتوانید با همراه داشتن این ساز جذاب و کوچک لحظات خود را رویایی تر و خاطره انگیز تر کنید.

    همچنین سازدهنی کروماتیک نسبت به سایر ساز ها نیاز کمتری به کوک دارد به طوری که شما هر 6 ماه یک بار ممکن است نیاز باشد ساز خود را کوک کنید. در صورت نیاز به کوک و تعمیر سازدهنی نیز پشتیبانی آن ها به راحتی یافت میشود. همین مقاومت بالای این ساز در نگه داری کوک، همراه داشتن آن را در آب و هوای مختلف راحت تر و دلنشین تر میکند.

    سازدهنی کروماتیک از دسته ساز های بادی محسوب میشود که تولید صدا در آن به وسیله ارتعاش زبانه های فلزی به کار رفته در آن صورت میگیرد. ارتعاش در این زبانه ها به وسیله دمش و مکش هوا به داخل سازدهنی صورت میگیرد.

    سازدهنی کروماتیک یک سازدهنی همه کاره محسوب میشود. زیرا شما میتوانید به کمک سازدهنی کروماتیک تمام نت ها و آهنگ های ایرانی و خارجی را به راحتی بنوازید و از آن لذت ببرید.

    ساختار سازدهنی کروماتیک

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    سازدهنی نیز مانند سایر ساز ها اجزای مختلفی دارد که از متریال مختلف و اما با دوام و دارای طول عمر بالا ساخته شده است. در ادامه با اجزای مختلف این ساز آشنا میشویم.

    بدنه (شانه)

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    اگر بخواهیم سازدهنی را از داخل به بیرون بررسی کنیم مرکزی ترین جزع سازدهنی بدنه آن است که سایر اجزا بر روی آن نصب میشوند. بدنه یا شانه سازدهنی دارای چندین فرورفتگی به تعداد نت های ساز میباشد. این فرورفتگی ها محل عبور هوا میباشد که به میزان حجم هوای عبوری فرکانس و رنگ صدا متفاوت خواهد بود.

    همچنین بدنه سازدهنی دارای چندین سوراخ برای اتصال پیچ ها میباشد که با کمک آن ها همه ی این اجزا به خوبی به هم متصل و ساختاری یک پارچه را به وجود می آورند.

    بدنه سازها در جنس های مختلفی تولید میشود. بدنه های چوبی ، آلومینیومی، و پلاستیکی از رایج ترین آن ها میباشد.

    ریدپلیت

    ریدپلیت شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    بعد از بدنه ساز میرسیم به ریدپلیت ها. در دوطرف بدنه سازدهنی ریدپلیت ها به وسیله پیچ یا میخ مخصوص به بدنه متصل میشوند. ریدپلیت یک صفحه ارتعاش فلزی میباشد که خود محل نصب تیغه ها و ویندسیور ها میباشد. ریدپلیت وظیفه ارتعاش صدا را بر عهده دارد.

    ارتعاشی که در متریال مختلف متفاوت است. ریدپلیت ها معمولا از جنس استیل ضد زنگ، برنج، یا فولاد میباشد. جنس رید پلیت ها در ساز های مختلف متفاوت است همچنین ضخامت آن ها نیز متغیر میباشد. ضخامت و جنس ریدپلیت ها تاثیر مستقیم بر روی جنس صدا خواهد دشت.

    تیغه

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    سازدهنی کروماتیک جزع ساز های زبانه آزاد میباشد. منظور از زبانه همین تیغه ها است، تیغه هایی که یک سر آن به ریدپلیت وصل شده است و سر دیگر آن آزاد میباشد. با ارتعاش این تیغه ها صدا به وجود می آید.

    تیغه های سازدهنی با توجه به نتی که وظیفه اجرای آن را دارد در اندازه های مختلفی طراحی میشوند. هرچه طول این تیغه ها بلند تر باشد صدای بم تر تولید میکند. و هرچه طول این تیغه ها کوتاه تر باشد صدای زیر تر یعنی نازک تری تولید میکند. یک سازدهنی کروماتیک 12 سوراخ از 48 تیغه تشکیل شده است.

    ویندسیور

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    ویندسیور ها نوارهای پلاستیکی کوچکی هستند که در جهت مخالف تیغه ها نصب میشوند. اندازه هر ویندسیور به اندازه تیغه ی نصب شده در جهت مخالف خود است.

    ویندسیور ها در سازدهنی کروماتیک وظیفه ذخیره هوا را بر عهده دارند. به کمک ویندسیور ها بیشتر هوایی که به وسیله دمش و مکش تولید میشود به صدا تبدیل میشود. هرچه کیفیت سازدهنی و ویندسیور ها بالاتر باشد این ذخیره هوا بهتر صورت میگیرد. و در اصطلاح نشتی هوا کمتر میشود.

    ویندسیور ها علاوه بر ذخیره هوا، به انتقال دقیق هوا به تیغه مورد نظر نیز کمک میکند. یعنی باعث میشود هوا دقیقا به سمت تیغه ای برود که شما قصد اجرای آن نت را دارید.

    همانطور که در بالا گفتیم در یک سازدهنی کروماتیک 12 سوراخ 48 عدد تیغه وجود دارد که به تعداد آن ها یعنی 48 عدد نیز ویندسیور داریم. البته بعضی از سوراخ ها به دلیل کوتاه بودن تیغه، که در نت های زیر تر وجود دارند به ویندسیور نیازی نیست. یعنی در سوراخ ها 10،11 و 12 سازهای 12 سوراخ.

    کاورپلیت

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    کاورپلیت ها صفحات پوشاننده در دو سمت سازدهنی میباشد. شما به وسیله کاور پلیت ها ساز را در دستان  خود میگیرید. کاورپلیت ها در سازدهنی کروماتیک وظیفه محافظت از ریدپلیت ها، تیغه ها و ویندسیور ها را برعهده دارد.

    همچنین کاورپلیت در سازدهنی یک پوشش بیرونی محسوب میشود که در طرح ها و مدل های محتلفی ساخته میشوند. معمولا نام ساز و برند و مشخصات آن بر روی کاورپلیت ها درج میشود. کاورپلیت ها نیز از متریال مختلفی مانند استیل ضد زنگ یا فولاد ضد زنگ و در بعضی سازها از چوب ساخته میشود.

    اسلاید

     

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    اسلاید قطعه ای فلزی است که فقط در سازدهنی کروماتیک وجود دارد. بزرگ ترین مزیت سازدهنی کروماتیک اسلاید آن است. چیزی که این ساز را نسبت به سایر سازدهنی ها متمایز میکند.

    در حالت عادی شما با سوراخ های سازدهنی کروماتیک میتوانید تمام نت های اصلی را اجرا کنید. ولی به کمک اسلاید میتوانید تمام فواصل نیم پرده در این ساز را نیز اجرا کنید. یعنی وظیفه اصلی اسلاید اجرای نیم پرده ها در ساز میباشد، نیم پرده های موجود در بین نت ها.

    استفاده دیگری که اسلاید در سازدهنی کروماتیک دارد اجرای برخی تکنیک ها میباشد. برخی از تکنیک های سازدهنی نیاز به اسلاید دارد که بسیار به زیبایی و دلنشین تر شدن قطعه ها کمک میکند.

    دهنی

    شناخت سازدهنی کروماتیک و ویژگی های آن

    همانطور که از اسم دهنی پیداست میتوانید حدس بزنید که کاربرد آن چیست. دهنی ساز محل قرار گیری لب ها بر روی ساز میباشد. دهنی ساز ها معمولا از جنس استیل ضد زنگ میباشد. به دلیل اینکه این قسمت ساز بیشترین رطوبت را دارد باید از آلیاژی باشد که مقاومت بالایی در برابر رطوبت داشته باشد.

    همچنین میزان لغزندگی در دهنی نیز بسیار هائز اهمیت است. هرچه لغزندگی دهنی ساز بیشتر باشد توانایی نوازندگی شما نیز بالاتر میرود. معمولا سازهای با کیفیت و تایید شده توسط اساتید میزان لغزندگی بسیار مناسبی دارد به نحوی که در حین نوازندگی ساز ضعفی از خود نشان نمیدهد.

    توانایی اجرای سازدهنی کروماتیک

    همانطور که گفتیم سازدهنی کروماتیک به دلیل ساختار ویژه آن توانایی اجرای بسیاری از قطعه ها را دارد. به نحوی که شما هر سبک موسیقی را در نظر داشته باشید با استفاده از سازدهنی کروماتیک میتوانید نوازندگی حرفه ای را در آن سبک تجربه کنید.

    ساختار و عملکرد سازدهنی ها مشخص میکند که توانایی اجرای قطعه ها در کدام سازدهنی بیشتر و یا به چه گونه است. در بین سازدهنی ها، سازدهنی کروماتیک میتواند مادر سازدهنی ها شناخته شود، چرا که یک سازدهنی کامل و با توانایی بالا میباشد.

    هرچه توانایی اجرای نت ها در یک سازدهنی بیشتر باشد، آن سازدهنی تسلط بالاتری بر روی اجرای قطعه ها خواهد داشت. سازدهنی کروماتیک علاوه بر اجرای نت های اصلی، توانایی اجرای فواصل نیم پرده ای نت ها را نیز دارد علاوه بر این توانایی شما میتوانید از سایر تکنیک های سازدهنی نیز برای اجرای قطعه ها استفاده کنید.

    شما برای شروع نواختن سازدهنی ابتدا باید با نحوه ی نواختن نک نت ها آشنا شوید. بعد از اینکه شما در نواختن تک نت ها تسلط کافی را به دست آوردید سپس باید به فکر اکتاو نوازی باید. اکتاو نوازی پایه و اساس نوازندگی با سازدهنی میباشد. در این مرحله شما میتوانید از تکنیک تانگ بلاک بهرمند شوید و توانایی نواختن خود را حرفه ای تر کنید و سطح خود را بالاتر ببرید.

    نت های سازدهنی کروماتیک

    همانطور که برای صحبت کردن به واژه هایی نیاز است، برای نواختن قطعه های موسیقی نیز به واژه هایی نیاز داریم که به آن نت میگویند. نت ها الفبای موسیقی هستند و ما باید برای یادگیری سازدهنی باید آن ها را یاد بگیریم.

    برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نت های سازدهنی میتوانید مقاله آموزش نت خوانی سازدهنی را مطالعه کنید.

    به بیان دیگر موسیقی یعنی هنر بیان احساسات انسانی به وسیله صدا ها. صداهایی که پایه و مبدا آن ها نت های موسیقی هستند. ما به وسیله نت هاست که میتوانیم احساسات خود را بیان کنیم و به آن لحنی زیبا و دلنشین ببخشیم. هر سازی با توجه به ساختار و وسعت صدای خود طیف وسیعی از نت ها را شامل میشوند ولی بسته به نوع ساز باید جایگاه نت ها را بر روی ساز خود بفهمیم.

    در شکل زیر سعی کردیم به بهترین نحو جایگاه نت های سازدهنی کروماتیک را به شما آموزش دهیم. این نت ها برای سازدهنی کروماتیک 12 سوراخ که وسعت صدایی برابر با 3 اکتاو دارد، میباشد. دقت داشته باشید که سازدهنی کروماتیک در مدل های 8، 10، 12، 14 و 16 سوراخ میباشد که به ترتیب از 2 تا 4 اکتاو را پشتیبانی میکند.

     

    نمونه آهنگ های اجرا شده با سازدهنی کروماتیک

    قطعه سینیوریتا، اجرا توسط: پژمان محمدی. برای مشاهده کلیپ این قطعه کلیک کنید.

     

    قطعه آداجیو، اجرا توسط محمد جواد قیطاسی. برای مشاهده کلیپ این قطعه کلیک کنید.

    سازدهنی کروماتیک توانایی اجرای چه قطعه هایی را دارد؟

    این سوال به دفعات بسیار پرسیده شده است. و باید بگویم به نوعی همه ی قطعه ها…

    همانطور که در بالا گفتیم سازدهنی کروماتیک با داشتن کلید اسلاید توانایی اجرای نیم پرده های مختلفی را دارد. با این توانایی برای اجرای قطعه های مختلف دست شما بسیار باز است و میتوانید هر قطعه ای را که دوست دارید با آن بنوازید. به طور کلی اسلاید نوازندگی را بسیار آسان تر و بسیار حرفه ای کرده است. و این از مزیت های این سازدهنی میباشد یعنی شما یک نوازندگی حرفه ای را به راحت ترین روش و بدون دشواری انجام میدهید.

    برای شروع یادگیری حتما باید سازدهنی کروماتیک داشته باشیم؟

    عده ای در ابتدای آموزش میپرسند که در ابتدا میشود با سازدهنی دیاتونیک یا ترمولو شروع کرد و بعدا سازدهنی کروماتیک تهیه کرد ؟ خیر. این سه مدل سازدهنی از دید کسانی که اطلاعاتی در این مورد ندارند بسیار شبیه به هم هستند. ولی واقعیت این است که ساختار، لحن صدا، تکنیک ها و حتی نحوه آموزش این 3 مدل ساز با یکدیگر متفات است. یعنی 3 مدل ساز دهنی متفاوت با یکدیگر میباشند.

     

     

    این صفحه چقدر برات مفید بود؟

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۲۲ رای
    بازگشت به لیست

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *