• ساز زهی یکی از انواع سازهای موسیقی میباشد که تولید صدا در آن به وسیله ارتعاش سیم، تار یا زه انجام میشود. این ارتعاش ممکن است به صورت زخمه زدن یا کندن سیم و یا به صورت کشش و مالش آن و یا ممکن است به صورت ضربه زدن به سیم اتفاق افتد.

    هر یک از روش های بالا باعث ایجاد صدایی متفاوت از نظر جنس و فرکانس میشود که باید با توجه به سلیقه و علاقه خود یک صدا را انتخاب کنید و وارد دنیای بزرگ موسیقی شوید.

    انواع ساز زهی

    ساز زهی سه دسته تقسیم میشود: ساز زهی زخمه ای ، ساز زهی آرشه ای و ساز زهی ضربه ای.

    ساز زهی و مدل های مختلف آن

    1. ساز زهی زخمه ای

    تولید صدا در این مدل سازها همانطور که از اسم آن پیداست به روش زخمه زدن یا کندن سیم اتفاق می‌افتد. با این روش سیم به ارتعاش در می‌آید که با توجه مقدار شدت این کندن فرکانس صدای تولید شده بیشتر یا کمتر میشود.

    معمولا کوک کردن سیم های این ساز ها نیز کار ساده ای میباشد. چرا که سیم ها برای کنده شده و قابلیت زخمه زدن لازم است که مقداری شُل باشند. در صورت سفت بودن امکان صدا گرفتن به این روش ممکن نیست.

    سازهای زهی زخمه ای را هم با مضراب های مخصوص میتوان به صدا دراورد و هم با ناخن دست. البته زاویه و حالت ناخن در این قضیه بسیار مهم میباشد.

    دو مورد از محبوب ترین سازهای زهی زخمه ای تار و سه‌تار میباشد که اکثریت با آنها آشنا هستند این دو مدل ساز از سازهای سنتی شناخته شده هستند که میتوان در دستگاه های مختلفی در آن ها نوازندگی کرد.

    ساز زهی و مدل های مختلف آن

    همانطور که مشاهده میکنید در هر دو ساز کاسه ای از جنس چوب ساخته شده است. وظیفه این کاسه بیشتر کردن حجم صدای ساز و ماندگاری بالای صدا میباشد. درواقع این کاسه ها به صدا قدرت بیشتری برای نشان دادن خود میدهد.

    هر ساز یک دسته چوبی نیز دارد که علاوه بر تعادل ساز باید با آن پرده ها را عوض کرد. با عوض کردن پرده ها درواقع ما طول سیم را کم و زیاد میکنیم و با این عمل تغییر در فرکانس صدا و در نتیجه تغییر در نت ها ایجاد میشود.

    2. ساز زهی آرشه ای

    نوع دیگر ساز زهی مدل آرشه ای میباشد. در مدل آرشه ای ما با یک آرشه بر روی سیم ها میکشیم. با کشیدن آرشه روی سیم ها ارتعاشی در سیم ها اتفاق می‌افتد که حاصل آن ایجاد صدایی دلنشین و زیبا میباشد. البته برای تماس بهتر آرشه با سیم ساز و بهتر شدن ارتعاش یک پودر به موهای آرشه میزنند تا صدای شنیده شده واقعی تر و شفاف تر شود.

    هر دو ساز را با وسیله ای به نام آرشه به صدا در می‌آورند. با کشیدن آرشه بر روی سیم ها به صورت رفت و برگشت.

    این مدل سازها نیز دارای یک بدنه جعبه مانند چوبی میباشد که با فضای خود باعث افزایش قدرت صدا و ماندگاری بیشتر آن میشود. بازتاب صدا در بدنه ی چوبی این مدل ساز ها باعث دلنشین تر شدن و زیبا شدن آن میشود.

    دو مدل از محبوب ترین و شناخته شده ترین سازهای زهی آرشه ای، ویولن و کمانچه میباشند.

    ساز زهی و مدل های مختلف آن

    ویولن و کمانچه هر دو ساز زهی آرشه ای میباشند اما جنس صدای آن ها با هم متفاوت است. از طرفی مدل نگهداری و اجرای آن ها نیز با یکدیگر تفاوت دارد. ویولن را بر روی شانه سمت چپ گزاشته و آرشه را با دست راست میگیریم و بر روی آن میکشیم.

    ولی کمانچه را با استفاده از پایه ای که در انتهای آن قرار دارد بر روی پا قرار داده و با دست دیگر آرشه را بر روی سیم های آن میکشیم.

    ساز زهی ضربه ای

    ساز زهی ضربه ای نیز از انواع ساز میباشد که به وسیله سیم هایی به صدا در می‌آید. اما در سازهای زهی ضربه ای سیم ها باید مقاومت بالایی داشته باشند چرا که کشش آن ها بسیار زیاد میباشد. این سیم ها به حدی باید سفت بسته شوند که با کوچکترین ضربه نیز به صدا در بیاید.

    به کمک دو مضراب بر روی سیم های این ساز ضربه میزنند که جنس مضراب و نمدی که بر روی آن نصب میشود در صدای تولید شده تاثیر بسیار زیادی دارد.

    مرسوم ترین و جذاب ترین ساز زهی ضربه ای سنتور میباشد که صدایی بسیار دلنشین و دلچسب دارد. سنتور دارای 72 عدد سیم میباشد که با کشش بسیار زیادی به دو طرف ساز وصل شده اند. این سیم ها از یک طرف قابلیت شل و سفت شدن دارند برای تغییر کوک سیم ها.

    ساز زهی و مدل های مختلف آن

    سنتور دارای خرک های چوبی میباشد که سیم ها بر روی آن ها قرار میگیرند. روی خرک ها نیز سیم های فلزی ضخیمی قرار دارند تا تکیه گاه مناسبی برای سیم های سنتور باشند و بتوانند صدایی واضح و شفاف تولید کنند. در سمت راست سنتور میله هایی قرار دارند که سیم ها به دور آن ها پیچیده اند.

    با چرخواندن این میله ها سیم های سنتور شل و سفت میشود و میتوان کوک آن را تغییر داد. کشش سیم های سنتور به قدری زیاد است که با کوچکترین حرکت این میله ها کوک ساز تغییر میکند.

    این صفحه چقدر برات مفید بود؟

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۳ رای
    بازگشت به لیست

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *