شناخت سازدهنی

انتخاب سازدهنی مناسب برای شخص شما

سازدهنی پرطرفدارترین ساز دنیا

انتخاب سازدهنی‌ یکی از مسائلی است که دغدغه هنرجویان بسیاری در بدو آموزش سازدهنی می‌باشد و به راستی که دغدغه‌ی به‌جا و صحیحی است. هر ساز تولید شده داستان و صدای خاص خود را دارد. بعضی ساز‌ها شانه‌ی چوبی دارند و بعضی فلزی یا پلاستیکی، جنس بدنه‌ی یکی از طلاست برای فروختن فخر و دیگری از پلاستیک برای استحکام. هر کدام پیشینه‌ و صدایی خاص برای ابراز احساسات انسانی دارند که نسبت به دیگری متفاوت است.

سازدهنی‌ها نیز به مانند هر مجموعه‌ی دیگری هریک نسبت به دیگری تفاوت‌هایی دارند. همان‌گونه که در جامعه انسانی می‌بینیم که هیچ دو انسانی به طور کامل مشابه نیستند و هرکدام داستانی و صدایی خاص خود دارند. این انتخاب متعلق به ماست که از این مجموعه چه چیزی را برای خود به ارمغان بیاوریم.

 

انواع سازدهنی های موجود در بازار

سازدهنی با نهایت تاسف کالایی وارداتی است و ورود برخی برند‌ها به ایران پس از اعمال مجدد تحریم‌ها اندکی با مشکل مواجه شده است. اما با این وجود هنوز هم می‌توان سازدهنی با کیفیت را از بازار تهیه و استفاده کرد.

اگر سری به بازار ساز بزنید با سه مدل اصلی سازدهنی مواجه خواهید شد. سازدهنی کروماتیک، سازدهنی دیاتونیک و سازدهنی ترمولو ساز‌های رایج موجود در بازار هستند.

سازدهنی کروماتیک

غالب ایرانیان به دلیل علاقه‌ای که به سبک‌های پاپ و کلاسیک دارند و به دلیل این‌که صدای این ساز به روحیات ما ایرانی‌ها نزدیکتر است به سمت این ساز کشیده می‌شوند. سازدهنی کروماتیک نخستین بار توسط کمپانی هوهنر به بازار سازدهنی عرضه و مورد استقبال افراد بسیاری قرار گرفت.

از ویژگی‌های برجسته سازدهنی کروماتیک می‌توان به وجود کلید اسلاید در کنار این ساز اشاره کرد که قابلیت‌های خوبی را به این ساز بخشیده است. با فشار دادن این کلید یک قطعه فلزی نیمی از فضای هر سوراخ را می‌پوشاند و صداها را نیم‌پرده بم‌تر یا زیرتر می‌کند. ساز کروماتیک در مواقعی که از کلید اسلاید استفاده نمی‌کنیم نت‌های دیاتونیک را می‌نوازد.

ساز کروماتیک در مدل‌های  ۱۰، ۱۲، ۱۴ و ۱۶ سوراخه تولید می‌شود. این ساز گستره صوتی ۲٫۵ تا ۴ اکتاو را پوشش می‌دهد. از لحاظ قیمتی ساز کروماتیک غالبا قیمتی بالاتر از سازدهنی‌های دیگر را دارد.

از سبک‌های رایج مورد استفاده در سازدهنی کروماتیک می‌توانیم به سبک‌های:

  • پاپ
  • جاز
  • کلاسیک

اشاره کنیم.

سازدهنی دیاتونیک

این ساز استفاده‌ی گسترده‌ای در سبک بلوز دارد و به همین دلیل به آن (blues harp) نیز می‌گویند. سازدهنی دیاتونیک فاقد کلید اسلاید است و بیشتر در مدل ۱۰ سوراخه به بازار عرضه می‌شود.

تعداد زیادی از بزرگان سازدهنی از این ساز استفاده می‌کنند و دو نوازنده بزرگ به نام‌های Howard Levy و Carlos Del Junco تکنیک overblowing را با استفاده از یک دیاتونیک ۱۰ سوراخه گسترش دادند.

سازدهنی دیاتونیک قابلیت‌های بالقوه بیشماری دارد و به لطف وجود تکنیک بندینگ (Bending)، نوازنده می‌تواند برخی از فواصل نیم پرده را نیز که در حالت عادی جزیی از نت‌های سازدهنی دیاتونیک نیستند اجرا نماید، در واقع استفاده از این تکنیک برای نواختن سازدهنی دیاتونیک امری بسیار متداول می‌باشد.

همچنین اگر نوازنده‌ای بر تکنیک Overbending هم تسلط پیدا کند، می‌تواند سایر فواصل کروماتیک را با این نوع سازدهنی اجرا نماید و در واقع نت‌های گام کروماتیک (Chromatic Scale) را بر روی سازدهنی دیاتونیک بنوازد‌. البته این تکنیک از تکنیک‌های پیشرفته نوازندگی محسوب می‌شود که مسلط شدن بر آن قدری دشوار است.

ترمولو

سازدهنی ترمولو در بین اساتید و هنرجوهای سازدهنی محبوبیت بسیار کم‌تری دارد. این ساز ساز کاملا متفاوتی نسبت به دوساز کروماتیک و دیاتونیک دارد و دارای دو سوراخ به ازای هر نت است. این ساختار خاص صدایی متفاوت را به ترمولو بخشیده است و به همین دلیل به این ساز سازدهنی اکو نیز می‌گویند.

در سازدهنی ترمولو هر سوراخ سازدهنی تنها با عمل دمیدن هوا (Blow) یا مکش هوا (Draw) صدا تولید می‌کند. در صورتی که نوازنده هر جفت سوراخی را که بر روی هم قرار دارند (یک سوراخ از ردیف بالا و یک سوراخ از ردیف پایین) به صورت همزمان بنوازد، ارتعاش همزمان زبانه‌ها (Reeds) یا تیغه‌های فلزی این دو سوراخ که با اختلاف اندکی نسبت به یکدیگر کوک شده اند، صدای دوگانه و لرزانی تولید می‌کند که به آن Tremolo Effect گفته می‌شود.

از سبک‌های رایج در ساز ترمولو می‌توان به پاپ و راک آسیایی اشاره کرد.

سازدهنی ترمولو

معیارهای انتخاب سازدهنی

برای خرید سازدهنی باید چند معیار را در کنار هم قرار دهیم تا بتوانیم خریدی خوب را تجربه کنیم.

علاقه

اولین و مهم‌ترین معیار انتخاب سازدهنی علاقه به صدای ساز و سبک‌های رایج نواخته شده با ساز است. خوشبختانه اینترنت منابع غنی از بهترین تک‌نوازی‌های هر ساز را در اختیار علاقمندان قرار داده است تا شما با آگاهی کامل نسبت به علاقه خود اقدام به خرید سازدهنی کنید.

نظر استاد

نظر استاد شما یکی دیگر از فاکتورهای مهم در انتخاب و خرید سازدهنی است، چراکه استاد شما مدت‌هاست با این ساز خو گرفته و زیر و بم سازدهنی را می‌داند پس از مشاوره‌های استاد خود بهره بگیرید. البته توصیه می‌کنیم به صرف پیشنهاد استاد خود اقدام به خرید یک ساز نکنید چراکه احتمالا شما تازه‌کار هستید و استاد شما خیلی با روحیات شما آشنا نیست و ممکن است در ارزیابی سازدهنی مناسب شما به خوبی عمل نکند. اما از مشاوره‌های ارزشمند او غافل نشوید.

بودجه و برند

بله همان‌طور که حدس می‌زنید می‌خواهیم بگوییم همان‌قدر که پول بدهید همان‌قدر هم آش می‌خورید. اما نکته‌ی مهم‌تر این است که شاید در اول راه آموزش سازدهنی شما نیازی به خوردن مقداری زیادی آش نداشته باشید و خوردن آش زیادی گزینه‌ی‌خوبی نیست.

برند‌های خوب آلمانی، چینی و ژاپنی در بازار وجود دارند که می‌توانید با قیمت خوبی اقدام به خرید نمونه با کیفیت آن‌ها کنید. از برند‌های سازدهنی رایج می‌توانیم به seydel، hohner، Suzuki و easttop اشاره کنیم.

در جدول زیر اطلاعاتی را به منظور مقایسه و آشنایی بیشتر شما با برخی از مدل‌های سازدهنی آورده‌ایم:

 

مقایسه سازدهنی‌ها

خصوصیات فیزیکی سازدهنی

یکی از فاکتورهای مهمی که باید در نظر داشته باشید خصوصیات فیزیکی سازدهنی و مواد و متریال به کار رفته در آن است که اهمیت خاصی دارد. به طور مثال سازدهنی‌های دارای شانه‌ی چوبی دارای صدایی گرم‌تر نسبت به باقی مدل‌های سازدهنی دارد و البته نیاز به نگه‌داری بیشتری نیز دارند، چراکه چوب در حضور رطوبت متورم می‌شود.

سازهایی با برند شناخته شده معمولا مجموعه‌ای خوب و با کیفیت از تمام چیز‌هایی که به آن نیاز دارید را در اختیارتان خواهد گذاشت و تفاوت سازدهنی‌های چند صد هزارتومانی با سازدهنی‌های چند میلیونی در همین مسائل است.

نکته‌ی دیگر این که سخت‌گیری بیش از حد در خرید ساز نیز شما را در انبوه مدل‌های سازدهنی سرگردان خواهد کرد پس با روش زیر اقدام به خرید سازدهنی کنید:

  1. ابتدا سبک مورد علاقه خود را مشخص کنید
  2. بودجه خود را مشخص کنید
  3. با استاد خود مشورت کنید
  4. اقدام به انتخاب و در نهایت خرید سازدهنی بکنید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *